Lương làm thêm của mình | Du học Séc

Từ hồi mình sang Séc năm 2015, mình cũng đã trải nghiệm khá nhìu công việc, từ freelance chụp ảnh, viết bài, cho đến thực tập bàn giấy. Lương làm thêm của mình rất bình thường, không quá cao, không quá thấp. Nhưng chính vì nó bình thường nên mình muốn chia sẻ với các bạn sinh viên, nhất là các bạn mới sang. Vì nhiều khả năng, lương của các bạn cũng sẽ rơi vào quãng như vậy. Chứ mình không có ý khoe khoang gì cả.

Hi vọng blog này có thể phần nào định hướng các bạn về lương làm thêm tại Praha cái nhìn chân thực hơn về mặc bằng thu nhập tại Séc.

Để dễ quy đổi thì cứ lấy 1kč = 1,000 VND nhé.

Photo by JESHOOTS.com on Pexels.com

2015 – Năm đầu: Không đi làm thêm

Tháng 10/2015, mình mới sang Séc và chưa đi làm ở đâu cả. Mình nghĩ, trừ phi là bạn có người nhà bên này đã có hàng quán, cửa hàng sẵn sàng, chỉ chờ bạn đến là làm, thì năm đầu tiên bạn sang đây, bạn chưa nên đi làm thêm vội. Riêng thủ tục nhập học, giấy tờ cư trú, thuê nhà, thi cử các kiểu đã khá mệt rồi.

Không nên kỳ vọng có thể kiếm việc làm thêm trong năm đầu tiên. Bạn cần thời gian thích nghi và làm quen với cuộc sống mới. Thật sự đấy.

Photo by Anna Shvets on Pexels.com

2016: CTV báo và chập chững freelancer

Công việc đầu tiên của mình là làm Cộng tác viên (CTV) cho “Người Việt Xa Quê” một tòa báo tiếng Việt, viết cho cộng đồng người Việt tại chợ Sapa. Lúc đó có bác Thịnh là tổng biên tập, anh Đại là CTV lâu năm, còn CTV mới có chị Trang là thực tập sinh và mình.

Công việc của mình gồm có:

  • Copy bài từ các trang web khác và đăng lên web của mình dưới các Chuyên mục: Sức khỏe Làm đẹp, Du lịch, Ẩm thực, Giáo dục và trích nguồn. Mỗi bài copy như thế được trả 10kč. Một ngày chỉ đăng 1-2 bài mới.
  • Tham dự và cover các sự kiện của các Hội nhóm trong cộng đồng người Việt, bao gồm Hội thanh niên sinh viên. Có thể là họp hành, giao lưu, thể thao, văn hóa, v…v. Một sự kiện có thể kéo dài 3-4 tiếng, có thể mất cả ngày. Phải chụp ảnh và phỏng vấn đầy đủ. Về viết và sửa mất thêm một buổi nữa. Nếu bài viết được duyệt thì được trả 500kč.
  • Lương tháng dao động trong khoảng 2,000-5,000kč. Trả tiền mặt.

Nhờ làm CTV cho bác Thịnh mà mình làm quen được với nhiều anh chị sinh viên, bao gồm có anh Tùng, mà sau này mình làm cho công ty Czech Viet của anh ý. Lúc đó anh Tùng thỉnh thoảng thuê mình chụp ảnh freelance. Mình lấy giá 200kč/giờ vì mình cũng mới biết chụp thôi; sau mỗi buổi chụp xong mình được 400-1200kč. Sau đó anh ý cần thiết kế một số posters, brochures, certifications, mình cũng lấy luôn 200kč/giờ. Nhưng chắc 2-3 tháng anh ấy mới thuê mình một lần.

Nói chung thời gian này không để dành được tí tiền nào. Tiêu thế nào cuối tháng cũng thiếu. 😀

Photo by Anthony Shkraba on Pexels.com

2017: Thực tập ở AAU

Lần đầu mình thực tập là làm Marketing Intern cho trường của mình Anglo-American University (AAU).

  • 3 tháng đầu tiên: không lương (quy định của trường)
  • Sau 3 tháng: 120kč/giờ x 80 giờ = 9,600 kč /tháng.

Phần lớn các công ty ký hợp đồng DPP với intern sẽ giữ lương dưới 10,000 kč để không phải trả bảo hiểm xã hội, y tế các thứ, và bạn cũng không bị trừ lương mấy khoản đó.

Thời gian này mình freelance chụp ảnh và thiết kế nhiều hơn. Thỉnh thoảng mình cũng được thuê dịch hoặc phiên dịch Anh-Việt. Dịch văn bản mình lấy 200-300kč/trang tùy chủ đề và độ khó. Phiên dịch song song mình lấy 400-500kč/giờ tùy địa điểm và độ phức tạp của chủ đề. Một tháng cũng có thể kiếm thêm 2000-4000kč.

Thời gian này bắt đầu dư dả hơn tí thì lại hay ăn ngoài, rồi mua quần áo công sở, thế là cũng hết tiền.

2018-2019: Làm việc cho anh Tùng và anh Đức

Lúc mình bắt đầu làm việc cho anh Tùng, mình vẫn intern ở AAU. Nhưng rồi nhảy hẳn sang làm cho anh Tùng rồi vẫn không biết công ty mình tên là gì. Vì anh Tùng có khoảng 15 cái công ty và 15 dự án dang dở.

Nhưng mình rất enjoy thời gian làm việc ở chỗ anh Tùng. Công việc của mình vẫn là sáng tạo nội dung. Viết bài, thiết kế, chụp ảnh, quay phim. Dự án là mình tâm huyết nhất là Du Lịch Prague (tăng từ 500 lên 10,000 page likes). Lương 120-150kč/giờ. Chuyển khoản hoặc tiền mặt đều được.

Ngoài ra thì mình còn làm rất nhiều việc freelance như là

  • Hướng dẫn viên du lịch cùng anh David Đức, dẫn các bạn Việt Nam, thường là 1-2 bạn thôi, đi tham quan Praha. Mình lấy 10eu/giờ.
  • Dạy thêm tiếng Anh và tiếng Trung 200-500kč/buổi 90 phút tùy yêu cầu của học viên, offline hay online
  • Viết content cho các công ty trên Facebook 200kč/bài viết
  • Chụp ảnh công ty, sự kiện, 2,000-3,000kč/buổi, bao ăn
  • Dịch thuật và phiên dịch

2020: Thực tập ở SAP

10 tháng thực tập ở SAP diễn ra hoàn toàn online vì dịch Covid-19. Nhưng lương vẫn đầy đủ nhé. Các bạn có thể expect khoảng 190-250kč ở các công ty lớn cỡ SAP, làm 20 tiếng/tuần. Sau thuế và bảo hiểm thì take-home khoảng 15,000-20,000kč.

2021: Đi làm full-time ở NNIT

Lương Communications Consultant trong ngành tech vào khoảng 40,000-60,000kč/tháng. Sau thuế và bảo hiểm thì tiền sạch khoảng 30,000-50,000kč.

Các bạn có thể tham khảo thêm lương làm thêm các nghề khác cho sinh viên ở Séc ở blog Đi làm thêm khi du học Séc

Bạn nghĩ mức lương làm thêm của mình có hợp lý không? Hơi cao? Hơi thấp? Bình luận ở dưới nha!

Honest review trường VŠFS (University of Finance and Administration) | Du học Séc

Mình đã chính thức trở thành Thạc sĩ Marketing! Mặc dù chương trình 2 năm thì 1 năm học online vì dịch Covid-19, may quá vẫn tốt nghiệp được. 😀 Blog này mình sẽ chia sẻ honest review về trường VŠFS và chương trình học của mình

Nếu các bạn còn có thể tham khảo bài Chọn trường khi du học Séc. Quan tâm tới ngành Journalism, có thể tham khảo bài Honest review về trường AAU (Anglo-American University).

Thành tích học tập tại VŠFS

  • Tốt nghiệp loại ưu chương trình Marketing Communication, tiếng Anh, 2 năm
  • 100/100 điểm luận văn
  • 1 điểm ba môn tốt nghiệp (trên thang điểm 5 của Séc, ngang với điểm A)
  • 1.19 điểm GPA (trên thang điểm 5 của Séc, top 13% của trường, ngang với điểm A-)
  • Research assistant to Deputy Head
Bảng điểm của mình (một số môn không có điểm tổng kết, chỉ ghi Z có nghĩa là thi qua)

Lý do mình chọn VŠFS

  1. VŠFS là trường duy nhất ở Praha offer chương trình Thạc sĩ Marketing bằng tiếng Anh.
  2. Học phí VŠFS khá rẻ, chỉ 77,000 Kč một năm (khoảng 80tr VND) (số liệu 2021)
  3. Thay đổi môi trường học. Trước VŠFS, mình đã dành 4 năm vừa học và làm việc tại AAU rồi.

Overall rating 3/5

Mình tạm hài lòng với VŠFS và chấm 3/5 sao vì nó vẫn giúp mình đạt được những cái mình muốn. Tức là cho mình cái bằng Thạc sĩ. Và chương trình học cũng dễ nữa, nên mình học hành khá nhàn, vẫn có thời gian đi thực tập và làm thêm. Tuy nhiên, giáo án và chất lượng giảng dạy thì rất tầm thường. Chỉ có 2 3 giáo viên có thể gọi là tử tế.

Một lớp học bình thường (Photo by VSFS)

Điểm cộng

1. Địa điểm trung tâm

  • Dành cho cử nhân: Gần Náměstí Míru, Praha 2. Từ metro phải đi tramvaj thêm 3 bến. Khuôn viên to hơn, với hội trường lớn và nhà ăn.
  • Dành cho thạc sĩ: Khu Anděl, Praha 5. Khu này rất trẻ trung và nhộn nhịp, với tramvaj, metro, bus đủ cả. Cách trung tâm thương mại siêu to khổng lồ Nový Smíchov 500m. Xung quanh là 7749 các quán ăn, siêu thị, ngân hàng, shop quần áo, cửa hàng tiện lợi, không thiếu gì.

2. Học phí rẻ

Tiền học ở VŠFS là 77,000kc/năm (với điều kiện đóng sớm, số liệu 2021). So với mặt bằng chung là quá rẻ, vì các trường tư tại Praha thường rơi vào khoảng 150-200,000kč/năm.

Ngoài ra, vì mình làm research assistant cho trường, nên còn được trả 7,200kč/tháng nữa. Professor có nói đây là gấp đôi mức lương bình thường (3,600kč) vì nhóm research toàn học sinh giỏi.

3. Cơ hội luyện tập Tiếng Séc

Vì VŠFS là trường Séc. 95% nhân viên, thầy cô giáo và học sinh là người Séc hoặc nói tiếng Séc, nên nếu bạn đang học tiếng thì đây sẽ là cơ hội tuyệt vời để bạn thử thách bản thân và rèn luyện khả năng giao tiếp.

VŠFS cũng có thư viện với rất nhiều sách báo tiếng Séc cho mượn miễn phí. Hãy tận dụng nhé.

Thư viện trường. Photo by VŠFS.

4. Đề cao tính tự giác học

Nhiều môn ở VŠFS không điểm danh. Trong lớp không tính điểm giơ tay phát biểu xây dựng bài. Bạn có quyền lựa chọn muốn đến lớp để nghe giảng hay ở nhà tự đọc tài liệu và chỉ đến để đi thi. Nếu thi trượt, bạn có quyền thi lại hai lần.

5. Sinh viên có trải nghiệm thực tế

Ở VŠFS bậc thạc sĩ, học sinh đều vừa học vừa làm. Kiểu làm có chuyên môn ở công ty thực sự nha. Chứ không phải thực tập không lương, hoặc làm các công việc chân tay để kiếm thêm “đồng ra đồng vào” đâu.

Họ là những những nhân viên đi học thêm, chứ không phải học sinh đi làm thêm. Nên cách suy nghĩ của họ cũng trưởng thành hơn

5 lý do nên học vsfs

Điểm trừ

1. Không có danh tiếng

Phần lớn mọi người, Séc hay Việt, đều chưa từng nghe tới VŠFS. Nhưng định kiến chung là chất lương học sinh trường tư như VŠFS kém hơn trường công. Vì trường tư là những trường bạn trả tiền để đi học, như AAU hay VŠFS, nên nhiều người cho rằng học sinh có thể trả tiền để được qua môn và tốt nghiệp (như kiểu mua bằng). Chất lượng học sinh vì vậy kém hơn.

Mỗi khi mình giới thiệu là mình đang đi học ở mọi người kiểu gật gù…”À…Ờm… Thế à…trường này mình cũng nghe tên rồi…” nhưng thực ra là không biết. Mọi người thường nhầm nó với Đại học Kinh tế Praha VŠE. Vậy cũng tốt vì VŠE là trường kinh tế tốt nhất ở Séc và có tiếng hơn nhiều. 😀

2. Chất lượng giảng dạy dở

Thứ nhất, tất cả giáo viên là người Séc, cho nên tiếng Anh của họ đều không chuẩn. Họ phát âm khá khó nghe và giảng bài lòng vòng khó hiểu. Các presentation sai chính tả, sai từ vựng, ngữ pháp be bét. Những dĩ nhiên đây là lỗi nhỏ. Bạn có thể bỏ qua được cũng như làm quen dần dần.

Vấn đề lớn hơn là 90% giáo viên có phương pháp giảng dạy rất cổ hủ và buồn ngủ. Nó y hệt cái kiểu giảng bài ở Việt Nam: giáo viên ở trên bục cứ thao thao bất tuyệt, trong khi học sinh ở dưới thì lăn lê bò toài, ngủ gà ngủ gật.

Nhưng ở Việt Nam thỉnh thoảng còn “kiểm tra miệng” cho chúng nó tỉnh ngủ. Bên này thì không. Nhiều khi thầy cô giáo tự đặt câu hỏi và tự trả lời…

Ngành marketing là một ngành cần sáng tạo và năng động… Vậy mà các anh em cứ đờ đẫn hết cả ra. Đợt Covid còn phải học online, dở tệ.

3. Học sinh không có động lực

Mặc dù chất lượng giảng dạy tệ, rất ít học sinh thực sự lên tiếng phàn nàn. Mọi người đều nói, trường ở Séc là vậy. Học sinh phải tự đọc tài liệu ở nhà, đến lớp thì giáo viên sẽ “độc thoại” về một chủ đề nào đó. Nghe thì nghe, không nghe thì có thể mở máy tính ra, làm bài tập của môn khác, hoặc thậm chí làm việc ở công ty. Có vẻ quan điểm của ai cũng là đi học để lấy cái bằng.

Ban đầu mình cũng không quen. Nhưng dạo gần đây Công việc làm thêm của mình ngày càng nhiều, nên mình cảm thấy cách dạy học như thế này cũng tiện.

Phần lớn học sinh đã chuyển sang chế độ “individual study” (có thể hiểu là học từ xa) thay vì full time nghĩa là bạn không phải đến lớp, nhưng vẫn phải làm bài tập đầy đủ và kiểm tra cuối kì.

Các bạn có thể đọc thêm:

Tặng các bạn con ảnh Praha mùa xuân tạo động lực học hành làm việc nha.

Tại sao ít người Việt tại Séc theo đuổi ngành Marketing and Communications?

Tháng vừa rồi, mình bắt đầu công việc Communications Consultant ở NNIT, một công ty công nghệ của Đan Mạch. Mới có một tháng thôi nên mình không dám “chia sẻ kinh nghiệm” gì nhiều. Cái đấy để dành khi nào mình làm được 1 năm. 😀 Nhưng vì mọi thứ còn khá mới, mình muốn chia sẻ trải nghiệm xin việc và bắt đầu đi làm của mình cho những bạn quan tâm tới ngành này. Và chia sẻ suy nghĩ của mình về việc tại sao ít người Việt tại Séc làm nghề này. À mình còn chia sẻ mức lương *hấp dẫn* của nghề này ở cuối bài nha.

Từ đây mình sẽ viết tắt Marketing & Communications là MarCom nhé.

Xin việc ngành MarCom có dễ không?

Sự thật là ngành MarCom lúc nào cũng tuyển dụng. Công ty Việt, Séc, hay quốc tế luôn luôn tìm kiếm nhân tài cho phòng MarCom của họ. Quảng cáo tuyển dụng thì rất nhiều, nhưng tỉ lệ chọi cũng rất cao, và một công ty ít khi tuyển nhiều nhân viên MarCom cùng một lúc.

Mình nhớ lúc mình đi tìm việc, đã rất nhiều lần mình nghi ngờ khả năng của bản thân. Vì mình bị từ chối CV rất nhiều. Tổng cộng 16 lần thì phải.

Việc bị từ chối liên tục làm mình rất mất thăng bằng tâm lý. Mình cảm thấy tiếng Anh mình không đủ tốt vì mình không phải người bản xứ (?). Mình cảm thấy mình chưa có nhiều kinh nghiệm đi làm. Mình cảm thấy mình không có thế mạnh gì nổi trội hơn những ứng cử viên khác. Mình thấy kém cỏi và thất bại tràn trề. Tự tin tụt xuống tới đáy. Mình sợ mình đã chọn sai ngành học, kiểu lãng phí 6 năm theo đuổi ngành MarCom để rồi không xin được việc. Mình sợ mọi người sẽ chê cười mình kém cỏi. Xung quanh lại không thấy người Việt nào làm MarCom, khiến mình lại càng hoài nghi, hay là xin việc trong ngành này là bất khả thi đối với người Việt? Hay là chúng nó racist??? 😀 Nói chung là rất nhiều suy nghĩ tiêu cực và mình đã cảm thấy rất đơn độc trên con đường tìm việc.

Photo by Liza Summer on Pexels.com

Nhưng mình vẫn xin được việc nè.

Xin việc trong ngành MarCom không hề dễ, nếu không muốn nói là rất khó, rất cạnh tranh. Nhưng nó có thể xảy ra. Và mình tin là bạn có khả năng (vì bạn đọc blog của mình :D).

Mình vẫn không biết các công ty có racist hay không :D, nhưng mình thấy ít nhất trong ngành công nghệ thì có rất nhiều chủ trương về “Diversity and Inclusivity”, đại khái là kêu gọi sự đa dạng (đa dạng từ chủng tộc, màu da, đến giới tính, v…v.) nên có khi…việc mình là người Việt, là người da màu, còn là lợi thế khi xin việc! (but don’t quote me on this)

Communications Consultant là gì?

Làm Communications Consultant có nghĩa là làm Cố vấn Truyền thông cho một công ty.

“Truyền thông” ở đây hiểu nôm na là “truyền tải thông tin“, nghĩa là gửi gắm một thông điệp từ người A đến người B. Thông điệp ấy có thể là thông báo nội bộ, cập nhật kinh doanh, thay đổi nhân sự, tuyển dụng, quảng cáo sản phẩm, v…v. Nhiệm vụ của bạn là làm sao để người B nắm được thông điệp mà người A muốn truyền đạt.

Photo by Karolina Grabowska on Pexels.com

Công ty càng lớn thì truyền thông lại càng phức tạp. Nội dung thông điệp phức tạp hơn. Cơ cấu tổ chức phức tạp hơn. Các kênh thông tin phức tạp hơn. v…v. Nhưng nhiệm vụ của bạn vẫn phải là “truyền tải thông tin”. Giống như một người đưa thư, dù kiện hàng có to và cồng kềnh đến thế nào, bạn vẫn phải trao nó đến tận tay của người nhận.

Ví dụ một những công việc của mình ở NNIT là nâng cao nhận thức thương hiệu NNIT ở Séc. Làm thế nào để mọi người biết đến NNIT là công ty làm về công nghệ và dược phẩm hàng đầu thế giới? Làm thế nào để chúng ta tuyển được 50 nhân viên kỹ thuật trình độ cao trong vòng một tháng? Làm thế nào để tăng ranking trên Glassdoor và Atmoskop để cạnh tranh với các công ty tech khác? Câu trả lời cho mỗi câu hỏi này là một bản chiến lược dài hơi và đây mới chỉ là một trong nhiều đầu việc của mình.

Các bạn có thể đọc chi tiết hơn về Communications Consultatnt ở dưới đây: các phẩm chất, kỹ năng, kinh nghiệm, học vấn cần có (Nguồn: Zippia, nhưng nó bắt phải sign up mới đọc được nên mình tải về pdf xong insert vô đây như vầy, các bạn thông cảm hơi dài)

Tại sao ít người Việt tại Séc theo đuổi ngành MarCom?

Mình chỉ quen đúng một bạn Việt Nam nữa cũng làm MarCom ở công ty quốc tế giống mình. Mình nghĩ ít người Việt làm MarCom vì ngành này đòi hỏi khá cao khả năng ngôn ngữ và giao tiếp. Nói năng, viết lách đều phải như người bản xứ. Nếu là công ty Séc thì tiếng Séc phải giỏi. Nếu là công ty quốc tế thì tiếng Anh phải tốt.

Hơn nữa, bạn cũng phải rất tự tin và hòa đồng mới làm được ngành này. Vì bạn “truyền tải thông tin” giữa người với người mà, nên bạn phải có khả năng xây dựng mối quan hệ tốt. Dù là mối quan hệ giữa các đồng nghiệp, hay giữa lãnh đạo và nhân viên, hay giữa công ty và công chúng, báo chí, bạn đều phải chăm sóc và vun đắp, bằng sự tự tin và hòa đồng. Cũng phải học cách lắng nghe và tôn trọng ý kiến của những người từ những nền văn hóa khác nhau.

Mình không nói là người Việt không tự tin và hòa đồng, nhưng có lẽ phần lớn ngại giao tiếp với người nước ngoài, hay là chỉ giao tiếp khi tình huống bắt buộc. Mình cũng không biết. Các bạn nghĩ sao?

Photo by Pragyan Bezbaruah on Pexels.com

Dù sao thì mình nghĩ, nếu như bạn giỏi ngoại ngữ, không ngại giao tiếp với người nước ngoài, dù là giao tiếp với lãnh đạo cấp cao hay là báo chí truyền thông, viết lách tốt, thì đi làm MarCom cũng không khó đâu. 😀

CV của mình như thế nào để xin được việc trong MarCom?

Ngoại ngữ đạt chuẩn

  • Tiếng Anh của mình khá tốt. Mình học tiếng Anh từ bé và thường xuyên đi thi và đoạt giải Tiếng Anh cấp quận và thành phố những năm cấp 2, cấp 3 ở Việt Nam. Hồi mình 17 tuổi, mình đã thi được 113/120 TOEFL ibt (tức là khoảng 8.0 IELTS). Hồi đấy mình đang học ở Ams nên các bạn xung quanh đều giỏi tiếng Anh và xác định đi du học. 😀 Sau này mình cũng đi làm bằng tiếng Anh cả.

Học đúng ngành

  • Mình tốt nghiệp Đại học ngành Journalism and Communications từ trường Anglo-American University (AAU). Nếu các bạn ấn vào link sẽ thấy trang web trường, ở trên cùng vẫn có video phỏng vấn mình về trải nghiệm ở AAU. Hồi đấy mình học hành trâu chó lắm, thức đêm thức hôm học bài các thứ như hồi ôn thi ở Việt Nam vậy. Bây giờ thì đào đâu ra cái nội lực học tập đấy nhỉ huhu. Lí do cày cuốc vất vả như vậy là vì AAU khá đắt so với các trường khác ở Séc (hơn 500 triệu VND cho 3 năm) nhưng hồi đó nó có chính sách miễn học phí cho các bạn GPA 3.9/4.0, tức là straight-A student. Thế là mình bất chấp tất cả để giữ GPA thôi các bạn. Mà AAU cũng kiểm tra nhiều với chấm điểm gắt lắm (hệ thống giáo dục của Mỹ).
  • Hai tuần nữa mình sẽ tốt nghiệp Thạc sĩ ngành Marketing Communications từ trường University of Finance and Administration. Trường này thì học nhàn hơn AAU rất nhiều. Nhưng nói thật là chất lượng cũng chán hơn. Được cái là rẻ hơn, chỉ dưới 160 triệu cho 2 năm.

Kinh nghiệm liên quan (mặc dù chỉ là part-time/internship)

  • Editor-in-Chief của báo trường (1 năm): có khả năng viết lách và edit, lên chiến lược, quản lý projects
  • Content Specialist at AAU (1,5 năm): kinh nghiệm tuyển sinh, nâng cao nhận thức thương hiệu
  • Marketing at Czech Viet (2 năm): chụp ảnh, quay phim, thiết kế đồ họa, quản lý social media, marketing campaigns
  • HR Intern at SAP (1 năm): tư vấn hướng nghiệp cho nhân viên, tổ chức trainings, events, social media

Cá nhân mình tự đánh giá là với một đứa mới ra trường thì kinh nghiệm thế này cũng là khá tốt. Nhưng, để đặt cái CV này cạnh những người đã có 3-5 năm, thậm chí 5-7 năm kinh nghiệm đi làm full time trong MarCom, thì nó chẳng nhằm nhò gì. Nó cũng bình thường thôi hic. 🙁

Nhưng bạn đừng lo. Đây là lúc bạn phải sử dụng “story-telling” để kể một câu chuyện về hành trình phát triển của bản thân 😀 Dĩ nhiên là ngắn gọn thôi và đừng dramatic quá. Ý tưởng này mình mượn của anh Bùi Cảnh Thái hôm nọ chia sẻ kinh nghiệm thi Management Trainee ở Unilever trong Sài Gòn cho Bão Alumni lol. Thật ra lúc phỏng vấn xin việc, mình chưa gọi tên phương pháp này là “story-telling”, mà mình gọi nó là “keyword matching”.

Mục tiêu của story-telling là để thuyết phục được họ là dù kinh nghiệm của bạn chưa nhiều, nhưng rất chất lượng. Vì bạn đã học được rất nhiều, đạt được rất nhiều, và trưởng thành từ đó rất nhiều.

Photo by Matilda Wormwood on Pexels.com

Ví dụ như trong job description họ liệt kê các key responsibilities là employer branding, internal communication, graphic design, copy writing, etc. Thì bạn phải nhặt nhạnh ra từ trong ký ức những mảnh ghép kinh nghiệm. À, năm 2019 mình lên chiến lược employer branding cho AAU như thế nào, tuyển được bao nhiêu học sinh. Năm 2020 mình làm video rồi thiết kế infographic để củng cố internal communication tại SAP có bao nhiêu người xem. Từ những trải nghiệm đó mình học được gì? Chúng ảnh hưởng như thế nào đến quyết định app của mình?

Kỹ năng story-telling này rất rất quan trọng trong ngành MarCom. Nên vượt qua cái interview này mới là cửa ải đầu tiên thôi. Cố lên!

Lương Communications Consultant khoảng bao nhiêu?

Lương của Communications Consultant thay đổi phụ thuộc vào nhiều yếu tố như industry (e.g. FMCG, IT, Finance), budget, hay quy mô của công ty, yêu cầu công việc, bề dày kinh nghiệm của bạn, nhưng dao động trong khoảng CZK 40,000 – 60,000/tháng. Mức lương như vậy cho một người, mình nghĩ là thừa đủ sống ở Praha. 🙂 Lương trung bình ở Praha rơi vào quãng CZK 42,000 – 46,000/tháng. Nên mình thấy, đối với người mới ra trường, lương như này là cũng là rất tốt rồi. Bạn sẽ còn phát triển nhiều mà. Các bạn có thể tham khảo báo cáo của Hays Czech Republic 2021 về mức lương các ngành nghề nhé.

Photo by Ken Tomita on Pexels.com

Tóm lại

Communications Consultant một nghề rất sôi động, sáng tạo, và thú vị. Mình thấy khá tiếc khi hiện nay vẫn còn ít người Việt theo đuổi con đường này. Nhưng biết đâu trong tương lai sẽ thay đổi? Mình viết blog này chính là để kích thích sự thay đổi đó.

Mình nghĩ là nhiều bạn sẽ giống mình, muốn làm MarCom, nhưng không quen ai trong ngành, không thấy những “tấm gương đi trước” của các anh chị du học sinh, thế là sợ. Không dám app. Rồi có khi app nhưng bị từ chối CV liên tục chẳng hạn, thế là nản. Bỏ cuộc.

Mình muốn nói với các bạn là nếu các bạn thực sự thích ngành này, chưa cần giỏi nhé, vì bạn mới ra trường thì làm sao mà giỏi được, chỉ cần thực sự thích, thì bạn hãy tin vào bản thân và cố gắng hết sức. Director kể với mình là bà ấy và General Manager bị ấn tượng bởi cái “passion” (nhiệt huyết) ở trong mình. Không hẳn là vì mình có kinh nghiệm làm việc gì ghê gớm (có những ứng cử viên khác có nhiều năm kinh nghiệm hơn nhiều), mà vì mình thực sự tâm huyết và tự tin với những ý tưởng mình đưa ra trong bài thuyết trình.

Photo by mentatdgt on Pexels.com

Nếu bạn muốn đi làm bằng tiếng Anh, có một công việc “không ngày nào giống ngày nào”, thỏa sức phát huy khả năng sáng tạo và giao tiếp, thì có thể cân nhắc ngành MarCom nhé. Ôm các bạn thật chặt và chúc các bạn may mắn.

Đấu trí khi Phỏng vấn xin việc ở công ty quốc tế | Du học Séc

Trong vòng 6 năm tại Séc (2015-2021), mình đã phỏng vấn xin việc ở nhiều công ty khác nhau: công ty nhỏ của người Việt, chỉ có 1-2 nhân viên cũng có, công ty lớn như SAP có 100,000 nhân viên toàn cầu cũng có. Có phỏng vấn trượt, có phỏng vấn vào. Có cái tưởng ăn lại trượt, mà tưởng trượt lại ăn. Đúng kiểu được thì là trời cho, không được là trò chơi.

1 năm vừa rồi mình làm HR ở SAP, được bước vào vai trò tuyển dụng đi đọc CV của người khác và phỏng vấn họ cho những vị trí team mình cần. Mình cũng tham gia tổ chức trainings về kỹ năng viết CV và phỏng vấn cho nhân viên SAP. Kiến thức HR này mình sử dụng để đi xin việc 1 tháng vừa rồi và kiểm chứng là có tỉ lệ thành công rất cao. Nên mình muốn chia sẻ lại cho mọi người.

Blog này dành cho các bạn du học sinh tại Séc mong muốn vào làm việc ở các công ty quốc tế sử dụng tiếng Anh. Đây là Phần 2 của series xin việc. Các bạn có thể đọc Phần 1, về Gửi hồ sơ xin việc ở đây nha. Trong blog này, mình sẽ chia sẻ về cách chuẩn bị, kết cấu 3 vòng phỏng vấn, các dạng câu hỏi thường gặp, và cách trả lời thông minh nhất nhé.

Nếu bạn đã vượt qua vòng hồ sơ và giành được vé phỏng vấn thì chúc mừng bạn nhé! Bạn biết không, tùy vào tầm cỡ của công ty và độ hot của vị trí mà bạn apply, sẽ có 200-300 CV được gửi đến, nhưng dĩ nhiên là họ không thể mời hết mấy trăm người đến phỏng vấn được, họ chỉ muốn phỏng vấn trên dưới 10 người thôi. Vậy mà bạn cũng qua cửa được, giỏi quá đi!

Chuẩn bị cho phỏng vấn xin việc

Chuẩn bị 10 thứ này trước khi phỏng vấn nha (Graphic by Indeed)

Trước mắt đến hết 2021, chúng ta chủ yếu sẽ phỏng vấn xin việc online nên các bạn chú ý chuẩn bị máy tính, camera, mic, tai nghe cho đầy đủ và internet khỏe nhé.

Kết cấu 3 vòng phỏng vấn xin việc

Kết cấu của các vòng phỏng vấn sẽ được Recruiter (bên tuyển dụng) giải thích cụ thể với bạn. Thường các công ty quốc tế sẽ có 2-3 vòng phỏng vấn. Đầu tiên Recruiter gọi điện để confirm một số thông tin cơ bản: bạn đang làm việc ở đâu, bạn còn quan tâm tới vị trí kia không, bạn đang đi học hay tốt nghiệp rồi, v.v. và hẹn ngày phỏng vấn.

  • Vòng 1, bạn phỏng vấn với Recruiter (30min-1h)
  • Vòng 2, phỏng vấn với Manager (có thể với sự tham gia của 1-2 người nữa trong team) (30min-1h)
  • Vòng 3, nếu có, sẽ là phỏng vấn với Head of Department (trưởng phòng) (30min)

4 dạng câu hỏi thường gặp khi phỏng vấn xin việc

Để chuẩn bị cho cuộc đấu trí cam go khi phỏng vấn xin việc 😀 , bạn phải chuẩn bị kiến thức đầy đủ và tinh thần vững vàng cho 4 dạng câu hỏi sau.

Dạng 1: Sơ yếu lí lịch (Biographical questions)

Công ty muốn tìm hiểu thêm về những thông tin bạn ghi trên CV, như là:

  • Bạn có thể giới thiệu qua về bản thân được không?
  • Bạn đang học/tốt nghiệp ngành gì, trường nào? Tại sao lại học ngành đó?
  • Bạn sang CH Séc từ bao giờ? Tại sao lại chọn nước Séc?
  • Tại sao bạn muốn ứng tuyển vị trí này? Tại sao chọn công ty này?

Mục tiêu hỏi về sơ yếu lí lịch là để xác nhận những thông tin bạn ghi trong CV là chính xác và mới cập nhật.

Dạng 2: Câu hỏi hành vi (Behavioral questions)

Công ty muốn tìm hiểu thêm về kinh nghiệm làm việc, cách tư duy và xử lý vấn đề của bạn qua các câu hỏi kiểu:

  • Tôi thấy bạn đã có kinh nghiệm làm việc A B C. Bạn nghĩ những kinh nghiệm này sẽ giúp bạn trong công việc sắp tới như thế nào?
  • Công việc bạn thích làm nhất từ trước đến nay là gì? Tại sao?
  • Kể cho chúng tôi nghe một lần bạn gặp khó khăn trong công việc và cách bạn vượt qua nó

Mục tiêu hỏi về hành vi là để xem xét thái độ với công việc và cách giải quyết vấn đề của bạn có phù hợp với vị trí và team không.

Dạng 3: Câu hỏi lý luận (Logical questions)

Mấy câu này thường dành cho các bạn theo các ngành cần tư duy logic tốt, như là lập trình, kiểm toán, dữ liệu, v.v. Câu hỏi kiểu:

  1. Tại sao nắp cống lại hình tròn?
  2. Mẹ của Mary có 4 người con, April, May, June. Hỏi đứa thứ 4 tên là gì?
  3. Cho một can 3 lít, một can 5 lít, làm thế nào để đong được 4 lít nước mà không lấy thêm một can nào khác?
  4. Cái phòng này chứa được bao nhiêu quả bóng tennis?

Ở những câu hỏi này, họ muốn quan sát cách bạn xử lý vấn đề, bạn lập tức nói “câu hỏi kiểu gì thế?” rồi bỏ cuộc 😀 , hay là bạn vẽ sơ đồ rồi nghĩ ra các thuật toán để tìm ra câu trả lời. Có bạn nào trả lời câu nào trong 4 câu này không? Trả lời ở dưới bình luận nhé! 😀

Dạng 4: Câu hỏi tình huống (Scenario questions)

Họ giả dụ một tình huống công việc (thường là dựa trên thực tế vị trí của bạn) để xem bạn sẽ phản ứng và giải quyết vấn đề như thế nào:

  • Trong vị trí này, bạn sẽ là cầu nối giữa bên A và bên B. Nhưng ví dụ A không đồng ý với B, bạn sẽ làm gì để giải quyết mâu thuẫn này khi deadline đang đến gần rồi?
  • Các đối thủ của chúng ta đều đang tập trung phát triển theo hướng X trong mảng này. Chúng ta có nên phát triển theo hướng đó không? Làm thế nào để biết hướng X là hướng phù hợp cho công ty?

Cái hay của dạng câu hỏi này là bạn mường tượng ra được vị trí của mình trong công ty và biết những thử thách trước mắt sẽ như thế nào.

Các câu hỏi phỏng vấn hay gặp nhất

Các câu hỏi bạn sẽ gặp thường xuyên khi đi phỏng vấn xin việc nè (Graphic by Zety)

Trả lời câu hỏi hành vi và tình huống theo mô hình STAR

Câu hỏi hành vi và tình huống thường khiến nhiều sinh viên run rẩy nhất, vì cảm giác mình chả có kinh nghiệm gì đặc sắc để nói, cảm thấy mình nhạt nhẽo vô vị. Không nhé 😀 Bạn không được nghĩ như thế. Nhà tuyển dụng khi chọn CV của bạn đã biết bạn là sinh viên, ít kinh nghiệm rồi, và họ vẫn chọn bạn, vì chính sự ít kinh nghiệm của bạn khiến bạn phù hợp với vị trí này. Thật đấy 😀 .

Khi họ hỏi bạn những câu hỏi hành vi, họ không kỳ vọng bạn chia sẻ một kinh nghiệm gì đao to búa lớn. Họ muốn xem sự tự tin của bạn, khả năng nói tiếng Anh, cách bạn tư duy mạch lạc và thuyết trình hiệu quả. Chỉ cần thần thái bạn tự tin, tích cực thôi, là bạn thắng 50-60% rồi. Ví dụ họ hỏi bạn là “Kể cho chúng tôi nghe một lần bạn gặp khó khăn trong công việc và cách bạn vượt qua nó.” Bạn nên trả lời theo mô hình S-T-A-R để có câu trả lời ngắn gọn, rõ ràng, và hiệu quả nhất:

Luôn luôn trả lời câu hỏi tình huống theo mô hình STAR (Graphic by Wizard Sourcer)
  1. Chữ “S” đầu tiên là “Situation“: Hoàn cảnh là gì? Đây là khi bạn làm việc ở công ty nào? Bạn gặp phải khó khăn gì? VD: Khi tôi vừa đi học, vừa đi làm thực tập ở công ty A, có những lúc tôi vừa phải chạy deadlines thi cuối kỳ ở trường, vừa phải chạy deadlines công việc.
  2. Chữ “T” thứ 2 là “Tasks“: Trách nhiệm hay nhiệm vụ của vị trí bạn làm là gì? VD: Ở trường, tôi học 5 môn, có bài tập hàng tuần, project nhóm, thi cuối kỳ. Ở công ty, công việc của tôi là hỗ trợ các project. Tôi phụ trách việc A, B, C, và báo cáo kết quả.
  3. Chữ “A” thứ 3 là “Actions“: Bạn đã làm gì để giải quyết vấn đề? VD: Tôi đánh dấu deadlines các môn học và project lên lịch để tiện theo dõi. Tôi cố gắng hoàn thành bài tập sớm trước deadline để không bị dồn dập. v..v.
  4. Chữ “R” cuối cùng là “Results“: Kết quả của hành động đó là gì? Bạn rút được kinh nghiệm gì từ trải nghiệm này? VD: Bởi vì tôi hệ thống hóa các đầu việc, nên tôi luôn luôn kịp deadlines, tôi không bị căng thẳng, việc học hỗ trợ việc làm và ngược lại. Tôi học được cách sử dụng Google Calendar + Trello để quản lý projects, tôi học cách làm việc nhóm, v.v.

Nhớ mô hình Situation – Tasks – Actions – Results (STAR) để trả lời súc tích và đúng trọng tâm nhé cả nhà.

Hãy chuẩn bị câu hỏi dành cho nhà tuyển dụng

Phần cuối của một buổi phỏng vấn, công ty thường hỏi, “Bạn có câu hỏi gì không?” và rất nhiều người nói không. Mình thì luôn luôn hỏi vì nhỡ mà phỏng vấn tạch thì đây sẽ là lần cuối bạn được nói chuyện với họ đấy. Nên bạn hãy tận dụng cơ hội này để tìm hiểu thêm về công việc và công ty nhé. Đây là một số câu mình hay hỏi:

  • Team của tôi sẽ có bao nhiêu người?
  • Tôi sẽ làm việc thường xuyên nhất với các phòng ban nào?
  • Tôi có phải đi công tác nhiều không?
  • Tôi có phải làm quá giờ nhiều không?
  • Tôi có được làm việc từ nhà không?
  • Giờ làm việc của tôi có được linh hoạt không?
  • Điều gì là điều tuyệt vời nhất về công ty này?
  • Bước tiếp theo sau cuộc phỏng vấn này là gì?

Những câu hỏi này còn chứng minh bạn rất quan tâm tới vị trí và công ty nên mới muốn tìm hiểu sâu sắc đến vậy.

Sau tất cả, hãy gửi email cám ơn

Đối với nhà tuyển dụng thì một cái email cám ơn cũng khiến họ chú ý hơn đến hồ sơ của bạn. Hơn nữa, nếu trong quá trình phỏng vấn họ có hỏi gì đó như là “Bạn có sản phẩm gì cho chúng tôi xem được không?” (Kiểu như mình phỏng vấn xin làm graphic designer hoặc video editor thì họ muốn xem portfolio ý) mà bạn không share được lúc đó, thì có thể gửi link hoặc portfolio cho họ ở trong thank you email.

Thường các công ty sẽ câu trả lời trong vòng 2 tuần. Nhất là nếu còn vài vòng phỏng vấn nữa thì họ sẽ trả lời trong tuần luôn. Nếu số lượng ứng cử viên không nhiều, họ có thể gọi điện đến từng người để thông báo trúng trượt và cho bạn 1 vài feedback. Nhưng nếu có quá nhiều người đăng ký thì họ chỉ thông báo kết quả qua email thôi.

Luyện tập, luyện tập, luyện tập

Với những câu hỏi ở trên kia, các bạn hãy thử ngồi xuống và ngẫm nghĩ xem mình sẽ trả lời như thế nào. Hãy viết ra những ý chính theo đúng mô hình STAR. Và rồi luyện nói. Bạn phải luyện nói thật nhiều. Để gần như thuộc lòng và có thể nói trôi chảy, truyền cảm, tự tin.

Cố gắng lên. Mình cũng rất lười và ngại luyện nói. Nhưng thà bây giờ nói vấp, nói ngọng một mình còn hơn để đến lúc phỏng vấn đứng trước cả panel bắt đầu ấp úng đúng không? Fighting! 😀

Và đó là tất cả mình muốn chia sẻ về đấu trí trong phỏng vấn xin việc 😀 Blog sau sẽ là thỏa thuận lương nha (hot cực!). Nếu các bạn còn có câu hỏi gì, hãy bình luận ở dưới nha. Và nếu bạn có kinh nghiệm phỏng vấn gì mà mình chưa nhắc đến ở đây, hãy chia sẻ với mọi người nhé.

Một số blog liên quan tới chủ đề xin việc

Mà đã ai nghĩ ra câu trả lời cho 4 câu hỏi logic chưa?

  1. Tại sao nắp cống lại hình tròn?
  2. Mẹ của Mary có 4 người con, April, May, June. Hỏi đứa thứ 4 tên là gì?
  3. Cho một can 3 lít, một can 5 lít, làm thế nào để đong được 4 lít nước mà không lấy thêm một can nào khác?
  4. Cái phòng này chứa được bao nhiêu quả bóng tennis?

5 Điều phải nhớ khi Gửi hồ sơ CV xin việc ở công ty quốc tế | Du học Séc

Mọi người ơi, sau hơn 1 tháng vật vã, 19 cái application, gần 10 cái phỏng vấn, và 2 cái offers thì mình đã xin được việc rồi! Thật sự rất háo hức nhưng cũng lo lắng nữa. Dù sao cũng cảm ơn tất cả mọi người đã cho mình lời khuyên và ủng hộ mình trong suốt thời gian qua. Blog này mình sẽ chia sẻ 5 điều bạn phải nhớ khi gửi hồ sơ CV xin việc ở Séc.

Photo by Sora Shimazaki on Pexels.com

Kinh nghiệm xin việc ở Séc được rút ra từ:

  1. Kinh nghiệm làm nhân sự (HR) ở công ty phần mềm SAP (Đức) 2020-2021. Tháng sau (5/2021), mình sẽ bắt đầu làm Communications Consultant cùng với các đồng nghiệp HR của công ty công nghệ NNIT (Đan Mạch). (Sau này mình sẽ viết blog chia sẻ về kinh nghiệm làm trong mảng Marketing/Communications cho công ty quốc tế nha.)
  2. Trải nghiệm thực tế của mình đi xin việc sau 1 tháng. Mình nhận được 2 offers từ SAP và NNIT. Cả 2 công việc đều đúng ngành học của mình, đó là marketing/communications. Mức lương cạnh tranh. Môi trường làm việc chuyên nghiệp, đa quốc gia. Nhưng vì hợp đồng SAP chỉ có 6 tháng, không phù hợp cho việc xin visa của mình, nên mình chọn NNIT (hợp đồng vô thời hạn).
  3. Tổng hợp từ vô vàn lời khuyên cực kỳ hữu ích mình nhận được từ các anh chị du học sinh đi trước, đồng nghiệp, bạn bè, người thân và cả người lạ trên LinkedIn. Cảm ơn tất cả mọi người!
  4. Mình thật sự muốn giúp các bạn. Xin việc có lẽ là hành trình khó khăn và mệt mỏi nhất đời mình kể từ khi thi cấp 3 ở Việt Nam lol. Mình thật sự không hiểu bằng phép thuật thần kỳ nào mình đã vượt qua được quãng thời gian vừa rồi. Đỉnh điểm của thất bại là gửi 16 cái applications thì trượt cả 16. Mình đã cực kỳ chán đời và mất phương hướng, đã tính khăn gói quả mướp về Việt Nam. Mình nghĩ, về nước cũng tốt. Ngành marketing ở Việt Nam đang phát triển, có khi còn có job ngon hơn bên đây. Hàng ngày, thậm chí hàng giờ, mình check email chỉ để thấy mấy cái rejection mail thấy ngán muốn chớt. Tự dưng thấy mình kém cỏi, ngu ngốc, vô dụng cực kỳ. Nên mình hiểu cảm giác của các bạn. Tìm việc sẽ càng ngày càng khó. Thế hệ sau còn vật vã hơn thế hệ trước. Chúng ta chỉ có thể cố gắng thôi. Vì ai rồi cũng phải trưởng thành mà huhu.
Nhớ ngày đầu nhận thực tập HR ở SAP (7/2020) mà đến nay chuẩn bị rời công ty để đi làm việc nơi khác rùi, bùn ghê tui vẫn chưa bao giờ nhìn thấy bàn làm việc của mình…

Tại sao bạn nên làm việc ở các công ty quốc tế?

  1. Đảm bảo giấy tờ để xin visa: Nếu bạn là du học sinh giống mình thì lo nhất vẫn là giấy tờ đúng không? Bạn muốn có một cái hợp đồng dài hạn, lương cao hơn mức tối thiểu, hơn 15 giờ một tuần, để bạn còn xin visa lao động chứ.
  2. Đãi ngộ tốt:
    1. Lương công ty quốc tế bao giờ cũng nhỉnh hơn mặt bằng chung thị trường. Nhìn chung, nếu ở các công ty Séc, bạn có thể kỳ vọng lương 20-35,000kc/tháng cho một đứa mới ra trường, thì ở công ty quốc tế, bạn có thể kỳ vọng lương 35,000-40,000kc/tháng cho vị trí tương tự. Không có chuyện cò quay lương. Đã kí bao nhiêu tiền là bấy nhiêu tiền (dĩ nhiên là sau khi trừ thuế má, bảo hiểm các thứ theo luật) sẽ được chuyển vào tài khoản của bạn đúng hạn.
    2. Hết giờ đóng máy. Phần lớn các công ty quốc tế quy định chỉ làm việc 8 tiếng/ngày. Hết 8 tiếng mà vẫn còn việc, nhưng không gấp rút thì để mai làm tiếp. Nếu công việc yêu cầu phải làm thêm giờ (overtime) thì họ sẽ trả thêm tiền (overtime pay) cho bạn. Ví dụ bạn làm kế toán (accountant) thì các đợt closing sẽ được yêu cầu làm thêm giờ và được trả thêm số giờ quá đó. Không có chuyện bị sếp bắt nạt phải làm 10 mấy tiếng/ngày không thêm lương.
    3. Số ngày nghỉ cũng được quy định rõ ràng và sếp khuyến khích nhân viên nghỉ đủ ngày để cân bằng công việc-cuộc sống, tăng hiệu quả làm việc.
  3. Môi trường làm việc lành mạnh, không thị phi: Phần lớn các công ty quốc tế làm việc chuyên nghiệp, lành mạnh. Văn hóa lịch sự, tôn trọng quyền riêng tư của nhau. Sếp và nhân viên luôn giúp đỡ, hỗ trợ lẫn nhau. Không có chuyện đồng nghiệp nói xấu, dìm nhau xuống để cố ngoi lên.

OK bắt đầu đi vào 5 điều bạn phải nhớ khi gửi hồ sơ xin việc ở Séc

5 điều bạn phải nhớ khi gửi hồ sơ xin việc ở Séc

Điều 1: Bạn có chắc mình làm việc được trong môi trường quốc tế không?

Ở Prague nói riêng và Cộng hòa Séc nói chung, các công ty quốc tế luôn luôn tuyển dụng và luôn luôn thiếu nhân lực trình độ cao. Công việc thì không thiếu, cái chính là mình có đủ năng lực không 😀 Bạn thử kiếm tra xem mình có đạt tiêu chuẩn để làm việc trong môi trường quốc tế không nhé?

  1. Bạn có tự tin giao tiếp và viết bằng tiếng Anh hằng ngày không? Lấy ví dụ.
  2. Bạn có bằng đại học/ thạc sĩ không?
  3. Bạn học ngành gì? Tại sao?
  4. Bạn muốn đi làm trong lĩnh vực nào? Tại sao? Nếu ngành này không liên quan tới ngành học của bạn thì tại sao lại vậy và bạn đã làm gì để chuẩn bị cho công việc trong ngành này?
  5. Bạn có khả năng làm việc nhóm không? Lấy ví dụ.
  6. Bạn có khả năng làm việc độc lập không? Lấy ví dụ.
  7. Bạn có thể làm việc online, làm từ nhà không? Lấy ví dụ.
  8. Bạn có khả năng giải quyết vấn đề tốt không? Lấy ví dụ.
  9. Bạn đã từng làm việc trong môi trường quốc tế chưa? Lấy ví dụ.
  10. Bạn có thể học hỏi nhanh / tự học để trau dồi bản thân không? Lấy ví dụ.

Nếu bạn trả lời ngon ít nhất 8/10 câu thì bạn sẵn sàng rồi đấy. Lí do mình muốn các bạn tự vấn câu hỏi này là vì đây là những yêu cầu tối thiểu để làm việc được trong môi trường công ty quốc tế.

Với sinh viên chúng ta thì việc quan trọng nhất là thò được một chân qua cửa cái đã, rồi tích lũy thật nhiều kinh nghiệm, network với thật nhiều người, làm đẹp cái CV lên cái đã, rồi tính tiếp. Mình muốn cái bạn “lấy ví dụ” vì đây là cách nhà tuyển dụng đánh giá khả năng của bạn. Họ sẽ muốn nghe bạn chia sẻ cho họ kinh nghiệm thực tế: từ làm việc nhóm ở lớp, hoạt động ngoại khóa, làm thêm, v…v. để chứng minh khả năng của mình.

Chuẩn bị sẵn sàng để làm việc trong môi trường quốc tế và giao tiếp bằng tiếng Anh hàng ngày! (Ảnh: SAP)
Chuẩn bị sẵn sàng để làm việc trong môi trường quốc tế và giao tiếp bằng tiếng Anh hàng ngày! (Ảnh: SAP)

Điều 2: Chuẩn bị nhiều các CV cho các công việc khác nhau

Ngừng việc rải 1 cái CV đến nhiều công ty và chờ họ gọi điện “mời” bạn đến phỏng vấn. Tìm việc 2021 là bạn phải “mời” công ty đến phỏng vấn bạn. Bạn phải mời chào thật là ngọtttt thì họ mới để ý tới bạn.

Một trong những sai lầm cơ bản nhất của sinh viên là chỉ có mỗi một cái CV. Các bạn phải tùy chỉnh (customize) cái CV cho từng vị trí apply. Bởi vì mỗi vị trí công việc ở các công ty quốc tế đều rất rất cụ thể, yêu cầu những kinh nghiệm và kỹ năng rất cụ thể.

Ví dụ cùng trong ngành marketing, vị trí “social media marketing” cần kỹ năng copywriting, social media management, graphic design. Có 200-300 cái CV cho một vị trí. Nhà tuyển dụng sẽ lướt CV để tìm xem ai có đúng 3 kỹ năng này để chọn phỏng vấn. Ngược lại, vị trí “email marketing” lại cần kỹ năng HTML, CRM. Nếu ai đó apply vị trí này mà CV ghi “social media management” thì cũng thú vị đấy nhưng chả liên quan, mà lại thiếu CRM, nên bye. (Sorry các bạn mình làm ngành marketing nên mình chỉ lấy ví dụ về ngành này được thôi).

CV của bạn không có đủ chỗ để bạn liệt kê gi gỉ gì gi cái gì cũng biết. Việc yêu cầu kỹ năng A, bạn có kỹ năng A, bạn ghi kỹ năng A vô. Bạn thấy kỹ năng B có liên quan, có thể cân nhắc thêm vào hay không, nếu CV còn chỗ.

Chú ý là chỉnh sửa CV tùy theo công việc mình xin không phải là nói dối trên CV, mà là sửa từ khóa (keywords) cho khớp với mô tả công việc, để nhà tuyển dụng đọc qua là thấy bạn đúng chuẩn người mà họ cần tìm.

Mình cực ưng video sửa CV này của chị Giang Ơi nên các bạn xem tham khảo nha.

Điều 3: Tìm người giới thiệu

Không có người giới thiệu thì tỉ lệ đậu việc vào các công ty quốc tế tại Séc rất rất thấp.

Giữa tháng 2/2021, mình bắt đầu gửi 16 cái CV đi khắp bốn phương tám hướng, không có người giới thiệu. 16 cái CV đều trật lất từ vòng gửi xe. Thậm chí không được hẹn cái phỏng vấn.

Đầu tháng 3, mình gửi 3 cái CV cuối cùng, đến SAP, NNIT và Memsource đều có nhân viên đang làm ở công ty đó giới thiệu.

  • SAP: mình đang làm intern ở đây rồi nên chỉ phải qua 1 vòng phỏng vấn với manager. 2 tuần sau thì có offer
  • NNIT: bạn của bạn đại học giới thiệu, thậm chí không quen mình, chỉ nói một câu với HR và hôm sau mình được hẹn phỏng vấn luôn (mình nghĩ là mình nộp hồ sơ muộn). 2 vòng phỏng vấn, 3 bài tập về nhà khó lòi mắt (làm trong vòng 4 ngày). 1 tuần sau có offer luôn.
  • Memsource: bạn đại học giới thiệu. 3 vòng phỏng vấn. 1 vòng cuối là làm việc thử (trial day) làm quen với 5 nhân viên và làm 5 bài tập (trong vòng 3 tiếng). Từ đầu đến cuối mất hơn một tháng trời xong từ chối mình lol.

Hãy hỏi bạn bè, thầy cô, trợ giúp người thân xem họ có quen ai có thể giới thiệu bạn công việc không. Nếu xung quanh bạn không có ai tử tế hihu, thì bạn lên LinkedIn và chủ động liên hệ với nhân viên của công ty mà bạn muốn xin vào làm, làm quen, hỏi về công ty và môi trường làm việc, và xin họ giới thiệu bạn vào làm.

Chủ động liên hệ với nhân viên của công ty mà bạn muốn xin vào làm, làm quen, hỏi về công ty và môi trường làm việc, và xin họ giới thiệu bạn vào làm

Bạn đừng sợ làm quen với người lạ trên LinkedIn nhé. Mình cũng từng không tin vào cách làm này, nhưng đã làm thử và thành công. Cứ nhắn +10 người trên LinkedIn thì ít nhất cũng 2-3 người trả lời lại. Mình nhắn +10 người ở NNIT thì tất cả đều trả lời lại và trả lời cực kỳ có tâm và thân thiện luôn. Mình thấy văn hóa ở các công ty quốc tế tốt rất cởi mở và thân thiện. Nếu đó đã là công ty tốt, nhân viên của họ sẽ không ngần ngại chia sẻ thông tin với bạn và giới thiệu bạn vào làm.

Hơn nữa họ còn được công ty thưởng $ nếu giới thiệu được thành công nữa. Nên họ càng có động lực để giúp bạn. Ví dụ như nếu bạn muốn vào làm ở NNIT thì có thể liên hệ mình 😀

Điều 4: Điều tra về công ty như điều tra về crush của bạn

Thật ra lúc đầu mình gửi hồ sơ, mình cũng gửi mạnh tay lắm :D, không tìm hiểu mấy về các công ty. Cứ thấy “xịn xịn” là nộp CV vô. Cũng giống như khi bạn soi zai soi gái trên Tinder thôi. Thấy hay hay thì swipe right. Nhưng vì vậy mà 16 cái hồ sơ, trật cả 16 😀

3 cái CV cuối cùng mình gửi, 3 cái có người giới thiệu nên mình nghiêm túc hơn rất nhiều. Và mình nghĩ cũng vì thế mà vào được đến vòng cuối và còn nhận được offer 2/3. Mình tìm hiểu:

  • Công ty làm trong lĩnh vực gì? Xu hướng thị trường trong lĩnh vực này trong tương lai ra sao?
  • Ratings và reviews trên GlassdoorAtmoskop như thế nào? Cao, thấp? Có ưu nhược điểm gì?
  • Sản phẩm và dịch vụ chính của công ty là gì?
  • Đối tượng khách hàng chính là ai?
  • Báo cáo tài chính như thế nào (nếu có)? Xu hướng phát triển ra sao?
  • Quy mô của công ty đến đâu? Công ty có bao nhiêu nhân viên? Có trụ sở ở những đâu? Lý do là vì kích cỡ của doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng tới môi trường làm việc. Ví dụ công ty nhỏ quá thì nghĩa là một người sẽ kiêm nhiều vị trí (áp lực lớn), công ty lớn quá thì một người chỉ phụ trách một đầu việc nhỏ (dễ bị thay thế), .v…v. Biết mấy thông tin này không phải để chảnh chọe mà kén cá chọn canh công việc, vì sinh viên ra trường thì làm gì có nhiều lựa chọn 😀 nhưng biết để chuẩn bị tinh thần phỏng vấn sau này thôi.

Đây rõ ràng là rất nhiều thông tin để nghiên cứu, nhưng cũng là những thông tin cơ bản mà ứng cử viên nào cũng nên biết, nên các bạn cố gắng tìm hiểu. Trước khi hẹn hò thì cũng phải ngồi đào insta, facebook các thứ xem lịch sử đăng của đối tượng thế nào chứ đúng không? Người tử tế mình mới chọn mặt gửi vàng được. Đi nộp CV cũng thế. Cứ phải điều tra đối tượng công ty như nào mới nhờ người quen giới thiệu, rồi nộp CV. Hành trình tìm việc sẽ suôn sẻ, thuận lợi hơn nhiều.

Điều 5: Luôn luôn đính kèm Cover Letter kèm tên người giới thiệu

Nếu CV của bạn giống cái profile trên Tinder, thì Cover Letter là những tin nhắn DMs đầu tiên giữa bạn và người ấy. Nó cũng viết mất công hơn CV vì bạn phải chia sẻ các kinh nghiệm cho khớp y chang cái job description họ đăng. Làm sao để nhà tuyển dụng đọc cái mô tả công việc xong ngó cái cover letter của bạn thấy đứa này chuẩn việc lun.

Khớp từ khóa. Trong job description nhắc tới “data management” “data analysis” “reporting” “SQL” “C++” thì nhất định trong Cover letter của bạn cũng phải nhắc tới những từ này. Dĩ nhiên là nó phải đúng với sự thật, chứ đừng nói dối.

Tập trung vào những con số biết nói. Để thể hiện sự hiệu quả trong khả năng làm việc của bạn, hãy nhấn mạnh là đóng góp của bạn đã giúp công ty cũ tăng bao nhiêu % hiệu quả làm việc, số khách hàng, sales, lợi nhuận, người theo dõi, người tham gia, v…v.

Thành tích và kết quả. Có giải thưởng, bằng chứng nhận gì, kể cả học online mà liên quan tới công việc cũng khoe ra.

Tóm lại là 5 điều bạn cần phải nhớ khi nộp hồ sơ xin việc ở công ty quốc tế tại Séc là:

  1. Kiểm tra xem mình có làm việc được trong môi trường quốc tế không
  2. Chuẩn bị nhiều các CV cho các công việc khác nhau
  3. Tìm người giới thiệu
  4. Điều tra về công ty
  5. Đính kèm Cover Letter

Tư vấn viết hồ sơ xin việc ở công ty quốc tế tại Séc

Một số công cụ CV scan chỉ ra cho bạn điểm mạnh, yếu của CV:

Đây là 2 cái mình dùng, thấy phản hồi rất chi tiết, hợp lý, và dễ hiểu. Các bạn có thể google “CV scan” sẽ ra nhiều trang web và công cụ khác nhé. Phần lớn đều miễn phí, không phải trả tiền đâu. Trừ phi bạn mua dịch vụ giúp viết CV/Cover Letter.

Bạn nào chưa tự tin lắm, có thể gửi CV đến email của mình chau.ng117@gmail.com, mình có thể chia sẻ ý kiến để giúp các bạn chỉnh sửa. Mình làm miễn phí thôi. Giúp các bạn là chính vì mình biết tìm việc ở nước ngoài rất cực, rất mệt, nếu không có ai giúp đỡ và hỗ trợ định hướng thì sẽ rất bối rối, căng thẳng. Các bạn cố gắng nha.

Bạn có đồng ý với những chia sẻ của mình hay muốn hỏi / bổ sung gì không? Bình luận ở dưới cho mình biết nha!

Các blog liên quan tới việc làm:

Tìm việc full-time sau khi tốt nghiệp

Làm thêm khi còn đang đi học

Thực tập ở công ty quốc tế

3 mẹo thi tốt nghiệp (státnice/state exam) điểm cao

Nếu bạn đang chuẩn bị thi tốt nghiệp đại học ở Séc, Státní Závěrečná Zkouška (SZZ, státnice) hay State Final Exam (SFE) và cảm thấy lo lắng, mình hiểu tâm lý của bạn. Nhưng tin mình đi, thi SZZ không khó như thi đại học Việt Nam đâu. Nó thoải mái và dễ học hơn nhiều. Bản chất của SZZ không phải là đánh đố học sinh, mà là kiếm tra kiến thức cơ bản về các chủ đề chính của ngành học.

Thi SZZ là thi tốt nghiệp Đại học ở Séc. Mô hình thi là thi nói trước 3 giám khảo.

5 Câu hỏi thường gặp về SZZ

Státní Závěrečná Zkouška (State Final Exam) viết tắt là SZZ, có thể hiểu nôm na là thi tốt nghiệp đại học. Ở Cộng hòa Séc, để tốt nghiệp đại học, bạn phải đạt đủ 3 chỉ tiêu:

  1. Không nợ tín chỉ.
  2. Thi đỗ tốt nghiệp.
  3. Hoàn thành và bảo vệ luận án thành công.

1. Phải thi SZZ những môn gì? Bao nhiêu câu hỏi?

Tùy ngành học mà bạn sẽ phải thi các môn tốt nghiệp khác nhau. Ví dụ như hồi cử nhân, mình học Journalism and Communications thì phải thi môn Journalism và…môn Communications… Ở bậc thạc sĩ như hiện tại, mình học Marketing Communications thì phải thi 3 môn, Marketing, Psychology and Sociology, và Economics. Mỗi môn có 30 câu hỏi.

2. Bao giờ được biết câu hỏi SZZ?

Thường thì bạn sẽ được cho biết bảng câu hỏi 5-6 tháng trước khi thi tốt nghiệp, nên khá nhiều thời gian để chuẩn bị. Thậm chí nếu thích bạn có thể tra trên hệ thống dữ liệu nội bộ của trường để tìm bộ đề thi năm ngoái. Thường thì mỗi năm họ sẽ thay đổi bổ sung bộ câu hỏi, nhưng cũng có năm dùng y nguyên. Dù sao thì biết trước kiểu câu hỏi cũng sẽ giúp bạn có được hình dung chung để chuẩn bị tinh thần.

3. Mẫu câu hỏi SZZ như thế nào?

Mỗi môn thi có 30 câu. Tùy vào bản chất môn học mà câu hỏi có thể “đóng” hoặc “mở” (closed or open question). Ví dụ nhé.

Economics (Closed questions nhưng có textbook để học theo):

  1. Explain the theory of public and private goods. Explain Rivalry, Excludability, and the concepts of the Tragedy of Commons and of the Free Riding. How problems connected with rivalry and excludability can be solved?
  2. Principal vs. Agent. Explain the Principal vs. Agent problem and asymmetry of information in corporate governance. Explain how this problem can be mitigated. Explain Friedman’s ways of spending money and consequences of different ways of spending.
  3. Explain the Mundell-Fleming model, fiscal and monetary policy in the model.
  4. Explain the causes of nominal rigidities and the idea of the downward stickiness of prices. Derive the short-run supply curve.

Sociology (Open questions và không có textbook 🙁 ):

  1. The importance and nature of the effects of marketing communication in late modern society. Primary, secondary, intended and unintended effects of marketing communications in economic, social and cultural contexts. Positive and negative effects of marketing communication in the context of quality of life in consumer society.
  2. Multiculturalism and its place in modern society. Manifestations of multiculturalism at present. The benefits and risks of “cultural mixing”. The influence of marketing communication on today’s multiculturalism. The problem of Europeanization as a specific manifestation of multiculturalism.
Ở kỳ thi SZZ, bạn bốc thăm 2 câu hỏi và có 15-20 phút chuẩn bị trong khi một thí sinh khác đang trả lời.

4. Quy trình thi SZZ diễn ra như thế nào?

  1. Bạn đến đúng giờ, chờ cho đến khi đến lượt. Business dress code. Nhớ mang thẻ học sinh và thẻ cư trú (hoặc hộ chiếu), và bút.
  2. Bạn bốc thăm 2 câu hỏi, có 15-20 phút chuẩn bị trong khi một thí sinh khác đang trả lời. BTC chuẩn bị giấy nháp nhưng bạn phải tự mang bút riêng.
  3. Thí sinh kia trả lời xong, bạn bắt đầu phần trả lời của mình trước 3 vị giám khảo.
  4. BGK có thể hỏi thêm. Nhưng thường có 2 loại câu hỏi. 1 là để gợi ý, dẫn dắt để bạn nhớ thêm những chi tiết khác về chủ đề. Đây là cơ hội để bạn thể hiện bạn thực sự hiểu bản chất vấn đề và nắm rõ cơ bản. Nếu bạn trả lời được câu này thì bạn coi như an toàn. Chắc chắn qua. Loại câu hỏi thứ 2 là “câu hỏi điểm 10”. Thường là câu hỏi tình huống, liên hệ thực tế, yêu cầu bạn phải động não một chút để vận dụng kiến thức vào thực hành. Trả lời được câu này thì bạn sẽ được điểm tối đa.
  5. Bạn trả lời xong có thể đi ra ngoài, chờ kết quả.
  6. Cứ khoảng 2-3 học sinh thi xong thì BGK sẽ dành 5 thảo luận. Sau đó mời các thí sinh này vào để công bố kết quả.

Ok thôi không dông dài nữa, làm thế nào để thi qua tốt nghiệp SZZ?

3 mẹo thi tốt nghiệp státní závěrečná zkouška (state final exam) điểm cao

1. Tự làm đề cương riêng để đảm bảo chất lượng

Đừng học theo cái đề cương cả lớp cùng làm với nhau. Mình thấy cái ý tưởng đấy không thông minh lắm. Chất lượng thường rất kém. Năm nào thi tốt nghiệp mình cũng chứng kiến những project “đề cương chung” chắp chắp vá vá, dài dằng dặc được chúng bạn truyền tay nhau copy. No.

5 nguyên tắc khi làm đề cương là:

  1. Câu trả lời cho mỗi câu hỏi chỉ nên gói gọn trong một trang A1. Càng ngắn gọn, dễ hiểu, dễ nhớ, càng tốt.
  2. Dùng hình ảnh, emojis, màu sắc, sơ đồ, mind maps để minh họa cho dễ nhớ
  3. Làm đến đâu, học đến đó.
  4. Nếu không hiểu, đừng viết vào. Chỉ viết những thứ mình thực sự hiểu và có thể nhớ được.
  5. Nên dùng Google Docs để luôn lưu tự động, access được trên cả máy tính và điện thoại, có thể share với những người khác, và sử dụng Headings để tạo outline, dễ tìm sau này.
  6. Nếu có “teamwork” thì cũng phải chọn mặt gửi vàng. Chỉ làm chung đề cương với người bạn tin vào trí tuệ của họ. Vì có khi đứa bạn thân cũng chưa chắc là thông minh lắm.
Dùng Google Docs để làm đề cương rất tiện nhé. Có cái outline dễ kiểm tra mà cũng dễ access nữa. Dùng app trên điện thoại có thể thêm emojis hoặc là sử dụng speech-to-text cho những đứa lười viết nhé.

2. Study plan nhiều tháng trước khi thi để tránh căng thẳng

Thường thì mình lên kế hoạch dài hơi, dàn trải nhiều tháng trước khi thi, để tránh tình trạng hoảng loạn sát ngày thi bắt đầu lôi sách vở ra học. Rất không hiệu quả. Also, không học tủ. Không nửa đêm trước hôm thi giở sách ra học. Không làm phao. Không.

Mình đặt lịch dành 2 buổi tối ôn thi state exam. Đồng thời xác định KPI là tuần này học xong 5 câu, tuần sau 5 câu nữa, cuối tháng xong 20 câu. Tháng sau cũng phải xong 20 câu. 1 tuần trước khi thi bắt đầu học nhóm để hỏi chéo nhau.

Đây là study plan của mình cho 4 ngày trước khi thi. Lúc này mình đã học hòm hòm rồi. Chỉ cần luyện nói thôi.

3. Học bằng những phương thức hay ho để không buồn chán

Cái khó nhất của việc ôn thi, ôn thi gì cũng thế, là nó rất chán. Ngồi một chỗ tụng kinh hàng tiếng đồng hồ. Buồn ngủ. Ngán muốn chết. Và chỉ mong mong chóng chóng hết “giờ học” để đi làm việc khác. Chính sự nản này khiến việc học dù đã được lên plan dự trù mấy tháng trời trước khi thi, vẫn kém hiệu quả, vì cứ ngồi vào bàn học với tâm lí “học thôi” là bạn buồn ngủ rũ ra. Hãy thử nghĩ xem có cách nào học vui và dễ hiểu, dễ nhớ hơn không?

Ví dụ xem Crash Course trên Youtube chẳng hạn?

5 cách học của mình:

  1. Ghi âm bản thân giải thích các topic, rồi khi làm việc nhà đeo tai nghe để ôn lại.
  2. Xem giải thích trên Youtube
  3. Làm infographic trên Canva
  4. Vẽ mindmaps trên giấy
  5. Access google doc trên điện thoại và sử dụng speech-to-text để giải thích câu trả lời bằng lời nói điện thoại sẽ chuyển câu nói này thành chữ. Như vậy bạn sẽ có một câu trả lời đơn giản hóa, đúng theo ý hiểu của bạn, và dễ nhớ, chứ không phụ thuộc vào nguyên gốc khó hiểu nữa.
Đây là infographic mình làm cho môn Economics trên Canva

Nói chung là không có gì phải sợ thi SZZ cả 😀

Quan trọng là bạn học tất cả các câu. Không bỏ câu nào. Dù mỗi câu chỉ nói được 1 tí. Chỉ cần trả lời được 3-5 phút thông tin còn hơn là không biết một chút nào. Nói được ít, các giám khảo sẽ gợi ý để bạn trả lời thêm. Vì thế, bạn phải thực sự hiểu bản chất vấn đề của từng câu, không thể học thuộc lòng được.

Nếu bạn có mẹo ôn thi gì hay ho, hãy share ở dưới phần bình luận. Hoặc là bạn đã thử những mẹo trên và thấy cái nào hữu hiệu, cái nào vô dụng thì cũng cho mình biết nhé =))))))) Mình chúc các bạn thi tốt!

Tìm thuê ký túc xá ở đâu? | Du học Séc

Người Việt có câu “an cư lạc nghiệp.” Nghĩa là phải có chỗ ăn ở ổn định, mới có thể tập trung làm ăn, xây dựng sự nghiệp. Vậy một trong những việc đầu tiên bạn phải làm khi chuẩn bị du học Séc là tìm thuê nhà. Lựa chọn rẻ, an toàn và dễ tìm nhất cho sinh viên mới sang chính là ký túc xá!

Đầu tiên, xác định bạn ƯU TIÊN những tiêu chí gì. Đối với sinh viên mới sang thì ưu tiên là giá rẻ và tiện đi đến trường. Du học một thời gian rồi, đi làm có thêm tiền thì có khi lại ưu tiên không gian riêng tư và sự thoải mái.

Ktx Strahov ở Praha một trong những khu ktx lớn nhất Cộng hòa Séc
Khu thể thao của khu ktx Strahov

Có 3 cách chính để tìm thuê ký túc xá sinh viên (ktx) ở Séc:

  1. Liên hệ trường mình để đăng ký ktx của trường (dễ và rẻ)
  2. Liên hệ trường khác để đăng ký ktx của trường người ta (khó hơn, nhưng vẫn rẻ)
  3. Liên hệ chủ nhà của các ktx tư nhân (không thuộc trường) (dễ nhưng đắt)

Thường thì sinh viên trường nào thì thuê ký túc xá trường nấy sẽ dễ đặt chỗ hơn, tiện lợi đi lại hơn, có nhiều cơ hội giao lưu với bạn cùng trường hơn. Nhưng nếu bạn không thích môi trường ktx đó, bạn có thể tham khảo ktx của các trường khác, hoặc ktx tư nhân.

Ktx ở Olomouc
Ktx ở Brno

Tiền thuê kí túc xá ở Praha

Tiền thuê KTX SV rơi vào khoảng 2,500-4,500kc/tháng (2tr5-4tr5 VND) cho một giường trong một phòng đôi. Các trường ĐH luôn đăng công khai thông tin về giá thuê phòng ở trên trang web trường nha. Các bạn cố gắng tìm sẽ ra. Ví dụ như đây là giá thuê phòng của trường CVUT năm học 2020/2021 nè: https://www.suz.cvut.cz/files/financni_naklady_20-21.pdf

Giá thuê phòng ktx của trường CVUT năm học 2020/2021 trong khoảng 2,500-4,500kc/tháng.
Mọi thông tin về giá thuê phòng ktx đều được đăng tải trên trang web trường.
Một phòng ktx của ĐH Công nghệ Thông tin CVUT ở Praha. Khoảng 3,500kc/tháng bao gồm điện, nước, wifi.

Các bạn tra mạng thì có thể sẽ ra những bức hình phòng ốc ktx đẹp lung linh. Xạo hết! Tin người vừa haha. Cái hình ở trên trông hơi kinh tí nhưng phản ánh chân thật chất lượng sống ở ktx tại Séc nha.

Nếu bạn thuê ktx tư nhân thì giá sẽ đắt hơn từ 5,000-15,000kc/tháng. Nhưng cơ sở vật chất thường hiện đại hơn, cũng sạch sẽ và thân thiện với người nước ngoài hơn. Ảnh ở dưới các bạn có thể tham khảo, dĩ nhiên hơi bị ảo lòi haha.

Các link tìm ký túc xá sinh viên ở Praha

Mình sống ở Praha, nên mình xin phép chia sẻ một số link tìm KTX SV ở Praha.

  1. ĐH Công nghệ Thông tin CVUT: https://www.suz.cvut.cz/koleje
  2. ĐH Nông nghiệp CZU https://www.kam.czu.cz/cs/r-8586-ubytovani
  3. ĐH Kinh tế VSE https://suz.vse.cz/zajemci-o-ubytovani/zadosti-o-ubytovani/informace-o-kolejich/
  4. ĐH Sác-lơ UK https://kam.cuni.cz/KAM-321.html
  5. Ký túc tư Student Republic https://www.studentrepublic.cz/dormitories

Nếu các bạn ở thành phố khác mà muốn tìm KTX SV ở khu mình, chỉ cần tra google “koleje + tên trường của bạn” (ví dụ “koleje utb” có nghĩa là KTX SV của ĐH Tomas Bata ở Zlin) hoặc “koleje + tên thành phố của bạn” (ví dụ “koleje brno”)

Ký túc xá sinh viên ở Séc

So sánh ký túc xá sinh viên Hlavkova và Strahov

  • KTX Hlavkova: Bốn năm ĐH mình sống ở ktx Hlavkova của CVUT. Các bạn có thể xem ảnh ở đây: https://www.suz.cvut.cz/koleje/hlavkova-kolej Location trung tâm, view đẹp, tiện đường tàu xe đi lại, giá 3,500kc/tháng ok, sạch sẽ, tương đối an toàn. Nhà tắm, toilet và tủ lạnh nhỏ được share giữa 2 phòng (mỗi phòng 2 người ở). Nhà bếp chung cả tầng.
  • KTX Strahov: Mình từng ngủ 1 đêm ở phòng bạn mình ở ktx Strahov. MỘT ĐÊM và mình mãi mãi không quay trở lại ngủ đêm thứ 2. Các bạn có thể xem ảnh ở đây https://www.suz.cvut.cz/koleje/koleje-strahov. Bạn mình chỉ trả 2,500kc/tháng thôi nhưng phòng bé tí, giặt quần áo xong phải treo lên trần, trong khi phòng mình ở Hlavkova ít ra còn có chỗ dưới đất để đặt cái phơi. Nhà bếp chung cả tầng thì cũng giống bên Hlavkova. Nhưng nhà tắm với toilet cũng CHUNG CẢ TẦNG và CHUNG NAM NỮ thì các bạn cứ chuẩn bị tinh thần nhé 🙂
  • Nói chung là tiền nào của nấy thôi, mình nghĩ thế.
Ktx Hlavkova đắt hơn Strahov nhưng phòng rộng và có nhiều riêng tư hơn

Bạn thấy ktx ở Séc so với Việt Nam như thế nào? Bình luận ở dưới cho mình nhé! Nếu bạn thấy blog hay đừng ngại thả like và đọc các blog khác liên quan tới du học Séc nhé!

Đặt lịch nộp hồ sơ và phỏng vấn xin visa Séc

Du học Séc có lẽ khó nhất là xin visa. Trong đó, đặt lịch nộp hồ sơ/phỏng vấn với Đại sứ quán Séc (ĐSQ) là trở ngại lớn nhất các bạn sinh viên Việt Nam gặp phải. Các bạn có thể đọc thêm cách chuẩn bị hồ sơ xin visa Séc. Vậy làm thế nào để đặt lịch nộp hồ sơ và phỏng vấn xin visa Séc chót lọt, thành công?

Trước tiên chúng ta phải tìm hiểu, tại sao đặt lịch với ĐSQ lại khó khăn đến vậy. Theo như mình thấy, nếu sang theo mục đích đoàn tụ gia đình, nghiên cứu khoa học, học bổng chính phủ, chương trình trao đổi ngắn hạn giữa hai trường đại học, thì dễ đặt lịch xin visa hơn, vì trường học hoặc chính phủ có thể can thiệp. Nhưng để xin cư trú dài hạn với mục đích du học thì rất khó.

Chính sách nhập cư của Cộng hòa Séc ngày càng khó khăn hơn đối với người Việt. Tại sao vậy?

Số đơn xin visa vào Séc của người Việt từ năm 2001-2017

Quá tải đơn xin visa Séc

Quá trình xin visa Séc có thể mất hàng tháng trời là vì người Việt qua Séc quá đông, quá dồn dập. Gây nên quá tải trong việc xử lý hồ sơ xin thị thực.

Trong khoảng năm 2006-2007, người Việt mình sang Séc ào ạt với ước mơ làm giàu, đổi đời. Chỉ sau một năm, số đơn xin thị thực nhảy vọt từ gần 9,000 lên 15,500 đơn (2007), tăng gấp 15 lần so với năm 2001. Hiện tại đã có hơn 60,000 người Việt sinh sống tại Séc, 1/6 trong số đó sống ở Praha, tập trung ở khu Praha 4 và 11, gần chợ SAPA. Người Việt được công nhận là một dân tộc thiểu số ở Séc.

Tham nhũng trong quá trình xin visa Séc

Đông người thôi thì chưa sao. Cứ từ từ xử lý hồ sơ thì dù lâu la cũng sẽ xong. Nhưng có những người không muốn đợi.

Hàng chúc người rồng rắn xếp hàng trước cổng ĐSQ Séc tại HN
Xếp hàng trước cổng ĐSQ Séc tại HN

Từ năm 2013, báo Dân Trí đã đưa tin về người mình xếp hàng dài, chen chúc nhau trước cổng ĐSQ để xin thị thực. Trong thời gian này các đường dây “mua bán suất phỏng vấn” được đà hoành hành. Theo cảnh sát Séc, bọn mafia làm đông cứng hệ thống đặt lịch hẹn trực tuyến visapoint, rồi bán cách lịch hẹn này trên chợ đen, thu hàng trăm tỷ đồng từ người mua. Năm 2018, cảnh Sát bắt 8 người Việt Nam và Ukraine đã “tác động” tới quá trình xét duyệt đơn xin visa. Một nửa trong số đó có hành vi “rửa tiền” thu được từ việc làm phạm pháp.

Những ai không có tiền bạc hay quen biết thì khó lòng nộp được hồ sơ, chứ chưa nói đến lấy được visa. ĐSQ thường xuyên phải đăng khuyến cáo người dân không trả tiền cho “cò mồi”, không tiếp tay cho tham nhũng, lũng đoạn. Thế nhưng vấn nạn này vẫn tiếp diễn.

Lỗ hổng an ninh khi xin visa Séc

Năm 2018, chính phủ Séc yêu cầu tạm ngừng tiếp nhận đơn xin thị thực lao động từ Việt Nam vì “lý do an ninh“. Một phần là do tham nhũng, một phần là do tội phạm.

Nhưng năm 2008, Séc rơi vào khủng hoảng kinh tế, hàng loạt công nhân Việt bị sa thải. Mất việc, nhiều người rẽ ngang làm việc phi pháp để “kiếm cơm”. Nhiều đường dây ma túy, buôn lậu, buôn người hình thành và bị phanh phui, gây tai tiếng cho người Việt.

Tờ rơi “Bài trừ Ma túy” của nhà nước Séc dành cho người Việt. Ảnh của Hiệp Hội Séc Việt

Từ 2008, chính phủ Séc bắt đầu lên tiếng về những “tổ chức tội phạm người Việt” xuyên quốc gia và bắt đầu thắt chặt chính sách xin thị thực. Càng ngày người Việt càng khó nhập cư đến Cộng hòa Séc.

Bấy giờ, xin visa lao động, du học khó khăn, người Việt lại tìm cách lách, thí dụ như cưới giả, đi qua Slovakia, Ba Lan. Nhưng nhiều người bị cảnh sát phát hiện gian dối đã bị hủy cư trú. Khổ nhất là một người đứt cư trú, có khi cả nhà đứt cư trú. Rất đáng buồn.

Thế giải pháp xin visa Séc là gì?

Chuẩn bị hồ sơ xin visa Séc thật ra không khó. Khó nhất là đặt lịch nộp hồ sơ và phỏng vấn với Đại sứ quán Séc tại Việt Nam. Vậy nên các bạn có thể tham khảo các phương án sau nhé:

  1. Thượng sách: Sau khi được trường gửi kết quả trúng tuyển, các bạn hãy liên hệ thẳng với trường, nhờ trường đặt lịch phỏng vấn/nộp hồ sơ xin visa.
  2. Trung sách: Khi trường không can thiệp được, các bạn hãy liên hệ với dịch vụ du học Séc uy tín để xin đặt lịch. Nhưng dĩ nhiên dịch vụ thì sẽ mất phí. Theo nguồn tin của mình thì là khoảng 5-10 triệu tùy quen biết nhé. Mình chỉ biết mỗi bác Lê Duy Kỳ (mình không quảng cáo nhé, vì mình cũng không quen bác ý, chỉ nghe các bạn du học sinh khác kể thôi. Các bạn có thể google “Thạc sĩ Séc Lê Duy Kỳ” để đọc thêm nhé) – Điện thoại: (+420) 721 419 321; Email: leduyky@seznam.cz; Facebook: https://www.facebook.com/duyky.le.18
  3. Hạ sách: Nếu trường không can thiệp được, bác Kỳ không hỗ trợ được, thì bạn đành phải đi theo tôn chỉ nhất hậu duệ, nhì tiền tệ, ba quan hệ để xoay xở đặt lịch vậy. Dĩ nhiên mình không khuyến khích các bạn chọn phương án này. Vì thứ nhất là đắt, giao động mạnh tùy quen biết, giá vào khoảng 30-100 triệu tùy quen biết. Hơn nữa, tìm đến những “cò mồi” chạy visa đi Séc là tiếp tay cho những hoạt động phi pháp và làm tồi tệ thêm hình ảnh người Việt trong mắt người Séc. Nhiều khi còn tiền mất tật mang nữa.

Thuận lợi và Khó khăn khi Du học Séc

Trước tiên, mình xin *CẢ NHÀ CHÚ Ý* là mình không làm cho trung tâm du học nào hết, không làm dịch vụ xin visa và càng không tham gia vào đường dây buôn bán người sang Châu Âu nhé (có thì đã giàu và không có thời gian viết blog vì bận đếm tiền hớ hớ).

Việc xin visa du học Séc nói chung trước nay đều rất là phức tạp. Bài này sẽ chỉ là về việc du học Séc từ năm 2015 của mình có gì vui, có gì chưa vui lắm, và nhìn chung là có đáng đồng tiền bát gạo không.

Lý do mình du học Séc

Năm 17 tuổi, mình ước mơ 2 điều:

  • Học ĐH ngành báo chí/truyền thông ở một nước Phương Tây
  • Du học với chi phí vừa phải

Mình được người thân gợi ý du học Séc. Sau nhiều nghiên cứu đã chọn được trường phù hợp và du học sau khi tốt nghiệp cấp 3.

Càng ở Séc lâu, mình càng thấy đây là một lựa chọn đúng đắn. Mình sẽ nói thêm về những điểm tốt của Praha ở đoạn sau.

Quá trình xin visa du học Séc

Tính đến năm 2019, người Việt nhìn chung rất khó xin visa vào Cộng hòa Séc vì quá tải đơn, cộng thêm vấn nạn tham nhũng và buôn người.

Mình được trường ĐH nhận từ tháng 2, mà tháng 9 mới xin được visa. Mất 5 tháng trời chờ ĐSQ sắp xếp cho lịch phỏng vấn xin visa, xong lại gần 2 tháng chờ xét duyệt. Kết cục bị muộn học 1 tháng liền. May mà trường vẫn cho vào học.

Những bài học mình rút ra từ trải nghiệm xin visa này các bạn có thể đọc ở blog:

Thuận lợi khi du học Séc

Cuộc sống ở Séc rất yên bình. Con người ôn hòa, bình đẳng, ít phân biệt. Mức lương / chi phí sống cũng ok. Dễ kiếm việc, ít cạnh tranh. Luật nhập cư không cởi mở nhưng cũng không quá khó khăn.

Chợ người Việt với đủ thứ quà Việt tươi ngon, đúng điệu quê nhà

Có 4 điểm cộng chính về Cộng hòa Séc đó là:

  1. Cộng hòa Séc nằm ở trái tim Châu âu, thuộc khối Schengen. Bao quanh bởi Ba Lan, Slovakia, Đức, Áo. Tiện lợi cho việc du lịch, trải nghiệm các nền văn hóa mà không cần xin visa.
  2. Chi phí vừa phải. Miễn học phí nếu học bằng tiếng Séc. Một tháng chi phí ăn ở vào khoảng 6-7,000kc (2019). Cụ thể chi tiêu đọc thêm Du học Séc hết bao nhiêu tiền?
  3. Khả năng xin việc ở lại cao, đặc biệt là các ngành IT, tài chính, kế toán, marketing. Các bạn có chuyên môn tốt và ngoại ngữ dễ xin việc ở các tập đoàn quốc tế, mà không cần biết tiếng Séc. Tỉ lệ thất nghiệp của Séc đang thấp nhất EU.
  4. Cộng đồng người Việt đông vui. Tính đến 2019, có gần 100,000 người Việt cư trú tại Séc, tập trung chính ở Trung tâm thương mại SAPA ở Praha 4. Người Việt được chính phủ Séc công nhận là một dân tộc thiểu số. Ở các văn phòng công, có các tờ rơi, bảng hướng dẫn bằng tiếng Việt.

Khó khăn khi du học Séc

  1. Rất khó xin visa. Đầu năm 2019, chính phủ Séc tạm ngừng cấp visa cho người Việt sang lao động do vấn đề an ninh. Hiện tại đã mở lại. Tuy nhiên việc xin visa rất bất cập, trong đó khó nhất là đặt lịch phỏng vấn với đại sứ quán.
  2. Thủ tục hành chính rườm rà.
  3. Tiếng Séc là một trong những ngôn ngữ khó học nhất trên thế giới. Nhưng muốn định cư lâu dài thì phải học tiếng Séc. Tại các văn phòng công như Sở ngoại kiều (foreign police), bệnh viện, bưu điện, ngân hàng họ ít nói tiếng Anh.
  4. Phân biệt chủng tộc ít nhưng vẫn tồn tại. Đặc biệt là người già, nhà quê, họ kỳ thị người ngoại quốc chứ không cứ gì chỉ Việt Nam mình. Cả Nga, Mỹ, đen, trắng, ghét hết. Họ tin là người nhập cư đến để cạnh tranh việc làm với người bản địa và ăn bám trợ cấp chính phủ.

Du học Séc có đáng tiền không?

Đáng tiền. Mặc dù hai năm đầu sang thì không vui lắm. Tình yêu với Séc lên bổng xuống trầm. Lần đầu sang năm 2014 với tư cách một du khách thì dĩ nhiên chích mê. Đến lúc sang du học 1 năm sau, đi đâu cũng bị chửi vì không biết tiếng 🙂 Nghỉ đông vừa nhớ nhà vừa chán đời, ngày nào cũng khóc. Hận cả thế giới =))

Cơ mà nhờ có khoảng thời gian đó mà cũng trưởng thành, mạnh mẽ hơn nhiều. Có động lực học tiếng Séc. Tìm bạn bè mới. Đi làm thêm. Nuôi dưỡng những sở thích cá nhân (chụp ảnh và viết blog chẳng hạn). Thân với má hơn vì có vui buồn gì cũng tâm sự nạ. Bây giờ đọc lại blog hồi mới du học thấy căng thẳng quá =)))) nói cái gì cũng bốc lửa hận thù vậy đó.

Nếu bạn có ý định du học, hãy dành vài phút ngẫm 5 lời khuyên du học sinh Séc cần biết và cho mình biết cảm nhận nhé!

Mặt trái của Du học Séc

Điều gì đã khiến nhiều du học sinh Séc hối tiếc quyết định du học? Nếu du học Séc không như mong đợi, tại sao nhiều người vẫn đổ xô đi? Du học Séc có những mặt trái gì mà người Việt ít biết?

Du học Séc chỉ là cái cớ

Đối phó với chính sách nhập cư ngày càng ngặt nghèo của Cộng hòa Séc, rất nhiều gia đình đã gợi ý con em mình lấy cớ “du học” để xin visa. Sang 1 2 kỳ thì bỏ dở đi làm.

Trào lưu bỏ học dẫn đến tỉ lệ tốt nghiệp của du học sinh Việt tại Séc rất thấp. Học sinh rơi rụng như mít vào mùa. Chính phủ Séc ngày càng nghi ngờ động cơ của các du học sinh Việt, bao gồm các bạn du học đúng nghĩa. Việc xin visa lại càng trở nên khó khăn.

Dụ dỗ đồng hương bỏ học

Lựa chọn học hay không là quyền tự do của mỗi người. Nhưng hãy là người đưa ra quyết định ấy cho bản thân. Đừng để người ta nói ngả nói nghiêng mà buồn chán, bỏ dở.

Những người cà khịa quyết định học Đại học của bạn thường là những người cũng chẳng bằng cấp gì. Họ thường coi trọng đồng tiền hơn tri thức. Một số câu xỉa xói hay gặp là “mày đi học như thế ra trường lương có bằng đứa tốt nghiệp tiểu học không?” hoặc mỉa mai “tháng gửi về cho bố mẹ được bao nhiêu?”

Lôi kéo du học sinh chạy theo đồng tiền

Giá trị cốt lõi của mỗi người khác nhau. Có người muốn chu cấp tài chính cho gia đình. Có người muốn xây dựng sự nghiệp theo đúng đam mê. Có người muốn du lịch khám phá thế giới. Không ai đúng, chẳng ai sai. Không có một “hệ quy chiếu” chuẩn nào để đánh giá, “mày không gửi tiền về cho bố mẹ là bất hiếu.” Nếu giá trị cốt lõi của bạn là tri thức. Bạn muốn đi học để nâng cao hiểu biết và nhận thức. Tại sao không? Ai có quyền cấm đoán bạn?

So sánh bằng cấp, lương lậu, nhà xe là những thói quen khó bỏ của người Việt. Thay đổi người khác thì khó. Nhưng bạn có thể bắt đầu với thay đổi bản thân. Đừng đánh giá mình dựa trên những yếu tố tài chính, chức danh. Ngưng so sánh bản thân với những người kiếm được nhiều tiền hơn, xinh đẹp hơn, ăn diện hơn, làm công ty to hơn. Hãy vui cho họ. Chúc mừng họ.

Hãy dẹp những so sánh đố kị ra khỏi đầu và tự hỏi, mình có hài lòng với học tập và cuộc sống hiện tại không? Bản thân mình chưa hài lòng ở đâu? Mình tự cảm thấy bất mãn, hay vì bình phẩm của người khác mà sinh bất mãn?

Đừng để đồng tiền làm lu mờ mục đích du học ban đầu của bạn.

Nghĩ dài hạn về du học Séc

Nếu bạn bỏ học ngày hôm nay và đi làm (chắc là cho người Việt), có thể bạn kiếm được 2 3 lần mấy đứa có bằng ĐH. Nhưng nhiều khả năng là bạn sẽ phải lao động vất vả, ít ngày nghỉ. Môi trường làm việc độc hại, lắm thị phi, cạnh tranh không lành mạnh, công việc buồn tẻ, quanh quẩn. Và chỉ tầm vài năm là bạn ngấy tới tận cổ, và bế tắc. Nhiều người muốn “ăn lớn” thì làm chui, kinh doanh bất hợp pháp, trốn thuế, lúc nào cũng lo bị công an bắt.

Nếu bạn tiếp tục học và tốt nghiệp với bằng Đại học. Bạn biết tiếng. Bạn có thể đi làm cho công ty Séc hoặc quốc tế. Lương khởi điểm có thể không bằng đi làm công việc chân tay. Nhưng có cơ hội thăng tiến. Môi trường làm việc chuyên nghiệp, chú trọng phát triển cá nhân. Đãi ngộ rõ ràng. Được nghỉ cuối tuần, nghỉ phép, nghĩ lễ đủ cả. Đóng thuế, bảo hiểm xã hội đầy đủ. Sống đàng hoàng, cống hiến cho xã hội. Nếu được làm đúng ngành yêu thích thì còn gì bằng.

Du học Séc cần bản lĩnh

Nhắc đến chữ “du học”, cái đầu tiên người ta nghĩ đến là tiền. Du học hết bao nhiêu tiền? Học bổng được bao nhiêu tiền? Làm thêm đỡ được bao nhiêu tiền? Trợ cấp thêm bao nhiêu tiền? Tiền. Tiền. Tiền.

Tài chính là một nỗi lo thường trực. Dĩ nhiên! Vì tiền là thứ ta nhìn thấy được, cầm được, tiêu được. Gánh nặng tài chính là một nỗi khổ rất cụ thể, rõ ràng, chân thật đến trần trụi. Ví dụ sinh viên không có nhiều tiền phải ăn uống tiết kiệm, cấm đi chơi ăn hàng, thuê nhà khiêm tốn chút.

Đồng tiền Séc

Nhưng bên cạnh đó, có một nỗi lo khác ít ai nhắc đến. Đó là gánh nặng tinh thần — một thứ không hình thù, màu sắc, chẳng sờ, chẳng nắm được, nhưng ảnh hưởng của nó lên hiệu quả công việc và chất lượng sống của con người là rất lớn.

Lớp cấp 3 của mình có 35 học sinh, 30 đứa du học. Đến rất nhiều nơi trên thế giới, chủ yếu là Mỹ, Anh, Nhật và Hàn. Nói không điêu là một nửa đã từng trầm cảm trong thời gian du học, bao gồm có mình.

Ở Séc, mình quen những bạn trầm cảm nặng đến mức rớt môn liên tục, mãi không tốt nghiệp được, phải nghỉ học, dẫn đến đứt giấy tờ, sau phải thuê luật sư bào chữa để quay trở lại học. Trầm cảm có thể là một trạng thái vô hình, nhưng hậu quả thì hữu hình như vậy.

Hãy tưởng tượng các bạn du học một mình, không có gia đình bên cạnh, không biết tiếng Séc, ít bạn bè, lúc nào cũng cắm đầu cắm cổ học để đạt điểm cao và giữ học bổng. Chưa hết, đi làm thêm nhiều khi bị bóc lột lại chẳng có cơ hội thăng tiến. Có vui được không?

Du học Séc chưa chắc đã phù hợp với bạn

Có bạn nghe người ta rủ rê, bỏ học đi làm. Ở mấy năm vẫn không biết tiếng, chẳng bằng cấp học hành gì, có khi còn làm chui, giấy tờ không có, đi ở nhờ, sống chui lủi, trốn tránh.

Có bạn sang trời Tây, sống tự do không cha mẹ, bắt đầu tiệc tùng, hút chích, chơi bời quên ngày quên đêm.

Nhiều bạn sang trầm cảm. Học hành sa sút, thi mãi không qua, cuối cùng bố mẹ phải đón về, bỏ dở học hành. Nhiều bạn ra trường không tìm được việc làm phù hợp. Nhiều bạn trở nên xa cách với gia đình và bạn bè cũ. Nhiều bạn đánh mất bản thân vì mải chạy đuổi theo đồng tiền.

Đừng bảo mình dọa. Sự thật là như thế, chẳng qua ai cũng muốn giấu. Người ở nhà thì muốn biện minh cho tư tưởng sính ngoại, Tây chắc chắn tốt hơn ta. Người đã sang thì muốn giữ sĩ diện, sợ đánh giá, ta đi Tây chắc chắn khá hơn đứa ngồi nhà. Thế là một vòng luẩn quẩn không ai dám lên tiếng về những vấn đề xung quanh du học.

Đây cũng là để nhắc nhở các vị phụ huynh đừng kỳ vọng quá đà vào các con vàng con bạc. Chỉ vì các vị đầu tư tiền tỉ vào các con, không có nghĩa là các con sẽ kiếm tiền tỉ giả lại các vị sau mấy năm ra trường. Chỉ vì các vị ngậm ngùi gửi con sang bển, không có nghĩa là một ngày, các con sẽ trở về mặt mày nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao, tốt đẹp bội phần. Khi du học, ngoài học tập, còn rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng tới sự trưởng thành của con người.

Tóm lại là nên suy nghĩ kĩ trước khi quyết định du học Séc

Năm đầu du học Séc mình đã rất buồn và thất vọng.

Mình từng chê trường đại học đủ đường, từ học phí đến giáo viên, đến giáo trình, đến cơ sở vật chất. Không chừa một cái gì. Cuộc sống tại Séc cũng không làm mình hài lòng. Sau này quen thêm nhiều du học sinh khác, phần lớn đều chia sẻ cảm xúc chán chường tương tự.

Sau bốn năm sinh sống và học tập tại Séc, mình cuối cùng cũng trở nên quen thuộc hơn với con người, lối sống sinh hoạt, ngôn ngữ bản địa. Từ đó, hài lòng hơn nhiều về cuộc sống. Nhưng trước đây thì không. Quá trình thích nghi không hề đơn giản.

Một trong những lý do mình bất mãn, buồn phiền năm 2 đại học là vì mình không có một mục tiêu du học rõ ràng. Khi gặp khó khăn, mình dễ mất phương hướng, chán nản và trách móc những người xung quanh.

Du học không phải là giải pháp cho những vấn đề bạn đang gặp phải ở Việt Nam. Du học tự nó là một vấn đề.

Lớn lên trong trào lưu xuất ngoại, ngắm nhìn Việt Nam khốn khổ khốn sở vật lộn với tình trạng chảy máu chất xám, và bản thân là một du học sinh, mình không khỏi đặt những câu hỏi:

  • Tại sao nên du học?
  • Tại sao phải xa gia đình và đến một vùng đất lạ để học tập từ những người nước ngoài?
  • Cuộc sống ở bển có cái gì mà ở nhà không có?
  • Cái đích cuối cùng của một chuyến du học là gì?
  • Làm thế nào để đo được “thành công” của một cựu du học sinh?

Đây là những câu hỏi mở mà mình nghĩ các phụ huynh và các con nên thảo luận với nhau trước khi đưa ra quyết định du học. Cố gắng trả lời càng cụ thể càng tốt. Hay hơn cả là viết ra. Việc này thể hiện rõ ràng hiểu biết và kỳ vọng đôi bên về chuyện du học, để sau này chúng ta có cái so sánh và đúc kết.